Hao kau Faka’iloa toko 3 ki he tukuaki’i mole $244,500.00, mei he ‘akauni ANZ ‘a Edgar Cocker
Na’e tu’ututu’uni ‘a e ‘Eiki Fakamaau Lahi, Hon. Chief Justice Bishop KC he ‘aho 8 Siulai 2025, ke hao ‘a e kau Faka’iloa ‘e toko 3 ko ‘Ifalemi Ma’u, Siua Fono Kavafonoatu pea pehe kia Kalolaine Kavaefiafi ki hono faka’ilo kinautolu ki he tali ha koloa kaiha’a pea ki hono fetuku ta’efakalao holo ‘a e pa’anga ‘a e Faka’iloa ko Edgar Cocker.
Na’e lele ‘a e hopo ni ‘i he ‘aho 30 Sune -7 Siulai ‘o fakafofonga’i ‘a Mr. Ma’u ‘e Mr. Tevita ‘Aho kae fakafofonga’i ‘a Mr. Kavafonoatu mo Mrs Kavaefiafi ‘e Clive Edwards Snr.
Na’e taki tikite ‘e ua ‘a e kau Faka’iloa ko e ma’u ‘a e pa’anga he founga kakaa pea pehee ki he fe’ave’aki ‘a e pa’anga ta’efakalao. Ka ko hono mo’oni ko me’a na’e hoko ko e ngaahi founga kaka (scam) ‘oku lahi ‘ene hoko fakamamani lahi pea kuo a’u mai ki Tonga ni.
Ko e kau Faka’iloa ‘oku nau ngaue he ngaahi ngaue’anga kehekehe, ka na’anau ma’u ha tohi email mei he tokotaha ko Daniel Wilson ‘o pehee ko e pule ia ‘o e va’a Human Resource ‘o e kautaha ko e Interior Company Limited mei London. Pea ko’ene fiema’u ha tokotaha ngaue mei Tongani ke ngaue ma’ae kautaha ‘i he vahe ko e US$4500 he mahina pea toki hiki mei ia ki he $5000.
Na’e tali he kau Faka’iloa ‘a e email pea na’anau toe mau ‘a e email ko ha tohi ‘o hangee ko e tohi fakanofo ia ‘o kinautolu ko e kau ngaue ma’e kautaha.
Kaekehe ‘i he ‘aho 6 Sune 2023 na’e ma’u ai ‘e he Mamahi Edgar Cocker ha email mei he ANZ Bank ka na’ane hu’uhu’u ‘o email ki he pangike fekau’aki mo e email. Ka na’e tali mai mei he pangike ke ne delete ‘a e mail he ko e scam, ka ko e pango kuo fakaava ‘e Mr. Cocker ‘a e email ‘o lava ‘a e kau hacker ‘o huu ki he’ene account.
Pea mei he ‘aho 6 Sune ki he ‘aho 20 Sune 2023 na’e to’o ai ‘a e $244,500.00 mei he’ene ‘akauni. Na’e fetu’utaki ‘a Cocker ki he pangike ‘o ‘ilo ‘a e me’a ‘oku hoko.
Ka ko e kaunga ‘a e kau Faka’iloa ki he me’a ni, he ko kinautolu na’e ngaue’aki ‘e he tokotaha hacker ‘oku pehee ko Daniel Wilson, kenau fengaue’aki ki hono talafi ange ‘a e pa’anga ki muli.
‘I he taimi tatau ‘oku pehe he fakamatala na’e ‘ikai pe hanau ‘ilo ‘a kinautolu ko e ngaue ko’eni ko e ngaue kaka, kanau tui ko e kautaha pe ‘oku nau ngaue kiai. He na’anau a’utonu pe kinautolu ki he pangike mo e ngaahi kautaha talafi pa’anga ke fakahoko ‘a e nguae na’e ‘fiema’u mai ‘e Mr. Wilson. Pea ko e tafa’aki ia na’e nofo ai ‘a e Fakamaau pe na’e fakahoko he ‘ilo pau pe ko e ta’e’ilo he kau Faka’iloa. Ko e taimi na’anau feinga ai ke talafi ‘a e pa’anga ki he ngaahi hingoa na’e ‘omai, na’e ki’i faingata’a koe’uhi ko e ngaahi tu’utu’uni ngaue. Ko e pa’anga pe ‘e $1000 ‘e lava ‘o talafi he ‘aho ‘i he me’a fakafo’ituitui pea ko e ‘ova he $10,000 kuopau ke ‘iai ha invoice.
Na’e fakatokanga’i ai ‘a e kau Faka’iloa ‘i he’enau feinga ke talafi ‘a e pa’anga pea puke ‘o faka’iloa ki he hia ni, ka kuo tu’utu’uni kenau hao.
Na’e toe tokanga ‘a e ‘Eiki Fakamaau Lahi ki he ‘ikai malu ‘a e founga ngaue ‘a e ANZ Bank. He ko e ‘osi ‘a e tohi ‘a Mr. Cocker kiate kinautolu na’e ‘ikai pe tenau toe fakahoko ‘e kinautolu ha ngaue kiai, he ko’enau kasitoma mahu’inga. Pea ‘oku ne faka’amu ke ngaue ‘a e pangike ke ‘oua na’a toe hoko ha palopalema tatau kia Mr. Cocker pea malu’i ‘a e kau kasitoma ‘a e pangike mei he fa’ahinga ngaue kakaa ko’eni.

