Tuai ‘asi mai kau kanitiiteiti Fale Alea ki he ta’u ni fakatatau ki he fili fakamuimui.
Ko e me’a ia ‘oku fakatokanga’i he ongoongo ni ko e tuai ‘a e ‘asi mai kimu’a ‘a e kau kanititeiti fili Fale Alea ki he fili ‘o e ta’u ni, ‘o fakatatau ki he fili Fale Alea fakamuimui ‘o e 2021.
Ko e fili ‘o e 2021 na’e kamata pe ‘asi mai ‘a e kau kanititeiti mo’enau ngaahi kemipeini ‘i he ta’u ‘e taha kimu’a he Fili Fale Alea pea na’e mahino ‘ene tokolahi pea longomo’ui ‘a e ngaahi kemipeini ‘o tatau pe ‘a e mitia mo e ngaahi fakataha’anga.
‘Oku ‘iai ‘a e tui na’e makatu’unga ‘eni mei he tu’unga na’e ‘iai ‘a e Paati Fakatemokalati ‘Otumotu Anga’ofa. Na’e hoko ‘a e pekia ‘a ‘Akilisi pea mo e movete ‘ene kau naite, ke tokolahi ‘a e ‘oho mai kimu’a pe kohai te ne ma’u ‘a e loto ‘o e kau poupou ‘o ‘Akilisi. Ka na’e iku ke laku kotoa ‘a e kau kanititeiti PTOA kitu’a tukukehe pe ‘a e toko faa ko e ola ia ‘enau too kehekehe.
Pea ‘i he anga ‘o e vakai tau’ataina mei tu’a, ‘oku ‘iai ‘a e kau kanititeiti PTOA tokolahi ‘oku nau tu’u veiveiua koe’uhi koha uesia ‘e hoko kiate kinautolu, koe’uhi ko e tu’unga ‘oku ‘iai ‘a e paati PTOA. Ko e ni’ihi ‘oku ‘ikai kenau ‘ilo’i pe kofe’ia ‘a e kave’i feke ‘o e PTOA tenau kau kiai.
Ko e ni’ihi leva ‘oku ‘iai ‘a e tui ‘oku nau veiveiua pe tenau toe lava’i koaa ‘a e fakafofonga lolotonga pea’oku nau fakakaukau kenau holomui.
Kaekehe tau kamata mei Tongatapu 10 ‘aia ko e vahenga ‘eni ‘oku tokolahi taha ‘a e kau kanititeiti kuo ‘asi mai tenau kau he fili ‘i Novema.
‘Oku kei fika ‘uluaki mai ai ‘a e Fakafofonga lolotonga Hon. Kapeli Lanumata pea ‘oku hoko ‘ene toe ‘i he lakanga Minisita Fefakatau’aki mo e Leipa, ko e tanaki lelei ke ne kei pukepuke hono sea he Fale Alea.
‘Oku toe fili pea mo Matani Nifofa na’e fika ua he fili na’e toki ‘osi. Na’e kau ‘a Nifofa he kanititeiti ta’e’amananekina ‘a e ola na’ane ma’u, he na’e toki ikuna pe ‘a Lanumata ‘i he fai’anga fili ‘o Lapaha ‘one fakalaka ‘ia Nifofa. Ko e talu ‘a e kamata pongipongia ‘a Nifofa ‘i he kamata’anga ‘o e ta’u ni ‘ene kemipeini, kae tautefito ki he’ene faka’aonga’i lelei ‘a e mitia fakasosiale.
Ka ‘oku ‘iai foki ‘a e pole kia Nifofa ko e mahino ‘a e huu mai mo Faka’osi Maama mei Kolonga ke kau he fakafekiki ki he sea ‘o Tongatapu 10. Ko e malohinga ‘o Faka’osi ko e tokotaha faiongoongo ‘iloa pea na’e ‘osi kanititeiti pe kimu’a, ‘ikai ngata ai ka ‘i he lolotonga ni ‘oku kau he kau pisinisi ‘iloa mei Hahake pea lahi ‘a e ngaahi me’a ‘oku ne kau kiai he kolo pea ko e tokoni lelei ia ki he’ene kemipeini. Ka ‘oku mahino tena vahevahe mo Nifofa ‘a e kakai fili koe’uhi ko e ongo Kolonga fakatoloua pea ‘e faingamalie lahi kia Hon. Lanumata ke ne toe ikuna.
‘Oku te’eki ke mahino pe ‘e toe fili ‘a Dr Fotu Fisi’iahi na’e fika tolu he fili na’e toki ‘osi, ‘i he’enau veipa ki he sea ‘o Pohiva Tu’i’onetoa he’ene pekia. Pea kapau ‘e toe huu mai moia pea ko e pole lahi kiate kinautolu koe’uhi ko’enau fili mei he feitu’u tatau.
‘Oku ‘iai mo e sasala ‘e toe lele pea mo Taniela Fale ‘aia ‘oku ‘ikai puli ki he tokolahi. Pea neongo ‘a e ‘ikai ola lelei ‘ene fa’a feinga ka ‘oku ‘iai hono malohinga, ‘i hono fa’a fili ia ki he ngaahi poate ‘a e pule’anga. Ko e vaivai’anga ‘o e tokotaha ni ko e taimi kemipeini ke a’u ki he kakai ka ‘oku lahiange ‘ene faka’aonga’i ‘a e mitia mo e kemipeini fakatokolahi.
Kaekehe ko e taha ‘o e kanititeiti kuo ‘osi lele faka’osifiale ‘ene kemipeini ko Tulutulu Kalaniuvalu mei Lapaha ‘aia na’e kamata ia ‘i Fepueli pea na’e ‘iai ‘a kakai tokolahi mo ma’olunga hangee ko Lord Tu’ivakano na’e ‘i he polokalama ke poupou ki he fakafofonga. Ko e hingoa ‘iate ia pe ‘oku ne fakamahino mai ko e tangata ‘o Lapaha. Kuo ‘osi kamata ‘ene ngaue ki he ngaahi kolo mo e ngaahi ako hono vahenga pea ko e pole ia ki he fakafofonga lolotonga ko’ena mei he kolo tatau pea ‘e kau ‘a e fili ‘a Tongatapu 10 he fili ka malie lahi pea tukukeheange ha kau Kanititeiti tenau toki ‘asi hake he miniti faka’osi ki he fili.
