Halaia Faifekau Akoako SUTT ki he alakovi he fanau ako fefine ‘e toko 3.
Na’e tu’utu’uni ‘a e ‘Eiki Fakamaau Lahi LCJ Bishop KC, he ‘aho 21 Siulai 2025 ke halaia ‘a e Faifekau Akoako SUTT ka ‘oku ne ngaue he taha ‘o e ngaahi ako’anga ‘o e Siasi, ke ne halaia ki he ngaahi tukuiaki’i kehekehe ‘e faa fekau’aki kotoa mo e alakovi mamafa ki he fanau ako fefine kehekehe ‘e toko tolu.
Kuo tu’utu’uni ‘a e ‘Eiki Fakamaau Lahi, ke ‘oua na’a pulusi ha fa’ahinga fakamatala ki he mitia ke ‘ilo ai ‘a e fanau fefine na’e pa’usi’i koe’uhi ko’enau kei ako pea kei ta’u iiki. Pea ‘oku ‘ikai tuku atu ha hingoa ‘o ha taha mo e ‘apiako na’e hoko ai.
Kaekehe fakatatau mo e puipuitu’a ‘o e ngaahi me’a na’e hoko, ko e Faifekau ‘oku ne tokanga’i ‘a e tafa’aki ki he fanga puaka mo e ngaahi fatongia kehe pe he ‘apiako.
Ka ‘i he fakamatala ‘a e Mamahi fika ‘uluaki, na’e kau ki he ngaue ki he fanga puaka ke fufulu ke ma’a. Na’e huu mo e Faifekau ki he loki ‘oku tauhi ai ‘a e ‘uu me’angaue ‘a e ako. Pea ‘eke ange he Faifekau pe koeha hono vala ‘oku tui pea ne talaage ko e taiti. Na’e fusi he Faka’iloa ki ‘olunga hono piva pea ala hono fakafefine ‘itu’a hono taiti pea toe ala hono huhu pea ne talaange ke tuku mo’ene teke’i ‘a e Faka’iloa. Na’e toe hapo’i he Faka’iloa hono molu lolotonga ‘ene punou ‘o fakamaau ‘a e loki tuku’anga koloa.
Na’ane fakahaa ki he puleako ka na’ane toki fakamatala kakato ki he Tiuta Lahi mo’ene tangi pea na’e iku ke fakahiki ia hono famili ki he ‘apiako kehe.
Ko e me’a tatau pe na’e hoko ki he Mamahi fika ua mo e tolu he feitu’u tatau pe ko e loki tuku’anga koloa pea ko’ene ala he huhu ‘o e ongo Mamahi pea ne talaange ki he taha ‘o e ongo Mamahi ke ‘ai hono fo’i huhu ke folahi, ka na’e tali ange he Mamahi ‘oku folahi pe ‘o fakatatau ki hono ta’u.
Ko e Mamahi fika tolu, na’ane lau pe ‘a e Faifekau pe Faka’iloa ko’ene Tamai he ‘oku kole tokoni kiai he me’a fakaako. Na’e puke he langa kete pea foki mai, na’e fe’iloaki ange kiai ‘a e Faka’iloa. Na’e ala ia hono kete mo talaanga kuo osi sai kakato pea toe ala ia he huhu ‘o e Mamahi.
‘Oku pehee he Mamahi fika ua mo e tolu, na’ana toki lotolahi kena lea hili ‘ena fanongo he me’a na’e hoko ki he Mamahi fika ‘uluaki.
Kaekehe na’e faka’ikai’i mamahi ‘e he Faifekau ‘a e ngaahi tukuaki’i mo’ene fakamatala ki he ngaahi me’a na’e hoko, na’e ‘ikai ke alakovi he na’e mama’o pe ‘a e fanau mei ai. Ka ko’enau ‘ita he ne fakatonutonu ke ‘ai ha vala ‘oku taau pea mo’enau pau’u he ako. Ka na’e ‘ikai tali he ‘Eiki Fakamaau Lahi ‘ene taukapo mo’ene Fakafofonga Lao Sunia Fili.
‘I he uike kuo’osi na’e ‘ohake ‘a e Faifekau Mamonga kuo hola ki ‘Amelika lolotonga ‘oku teuteu ‘ene hopo. Ko e tukuaki’i ki he pa’usi’i ‘a e fanau tangata iiki ‘e toko 14, ka ko’eni kuo ‘asi mai mo e hia ko’eni mei he fa’ahinga kakai tatau ‘i he funga vaka ‘o e lotu. Pea ‘oku mahu’inga ke fakahoko ha ngaue vave ‘a e pule’anga mo e kau taki lotu ki he palopalema ko’eni.
‘Oku tukuaki’i foki ‘oku hoko lahi ‘eni he sosaieti mo e ngaahi ako’anga nofoma’u pea ‘oku a’u ki he taimi ‘e ni’ihi kuo hange pe pa’usi’i fanau iiki ha me’a angamaheni pea huakava mo fakakakata ‘aki he fanau lalahi pea talanoa kata he kau kolisi tutuku. Ka koeha koaa ‘a e me’a ‘e fakahoko he siasi mo e pule’anga.
