Fakatokanga mamafa ‘Atita ki he CEO mo e kau ngaue Savea ke tuku takihalaí kakai ki he vahe kelekele talifaki ma’ae Puleánga, kanau kumi faleí ki he Kalauni.

‘I he lipooti ‘Atiita fakamuimui kotoa pe óku úluaki vakai á e ‘Atita ki he ngaahi tonounou í muá pe koeha á e ngaue kuo fakahoko kiai. Pea í he tafaáki á e lipooti ó e Potungaue Fonua, naé óhake ai é he ‘Atita, á e kaveinga ki he Fokotuú Lao Fakaangaanga á e Potungaue Savea ke íai ha kelekele talifaki maáe puleánga mei he tofi ó e ngaahi kelekele ó e kakai maú ápi.

Ko e tuú á e fakakaukau koéni, óku kei fatu hono ngaahi lao ke maau pea toki fakahuu ki he Fale Alea pea ka tali he Fale Alea é toki aofangatuku ke hoko ko e Lao ka fakamoóni huafa kiai á e Tama Tuí.

Ka naé tokanga makehe á e ‘Atita ki he kau ngaue ó e Potungaue ki he ngaahi faleí hala óku  nau fakahoko ki he kakai ó e fonua fekauáki pea mo e lao fakaangaanga óku kei fatu he Potungaue. Ka óku hangee ia kuo hoko ko ha lao í he faáhinga faleí kuo fakahoko é he kau ngaue.

Ko e fokotuú naé fakahoko é he Átita ke fakatokanga mamafa á e CEO ki he kau ngaue ke taófi áupito á e faleí hala koia pea kenau kumi ha faleí lahiange mei he ófisi ó e Kalauni.

Kuo lahi hono áve takai holo á e fakamatala ki he kupuí lao ni pea óku mahino ko e haú ia mei he kau ngaue ó e Potungaue, ka óku hala ó fakatatau ki he lau á e ‘Atita. Ko hono fakatuútamaki he óku hala pea ko hono ua é hoko éni ke malava ai ha faihala he kau ngaue á e Savea he kelekele ó e kakai.

Naé kau he faleí á e Átita ke fakahoko é he Potungaue ha polokalama he ngaahi mitia, mo e kakai ó e fonua ó fekauáki mo e lao fakaangaanga pea tanaki á e ngaahi fakamatala. Pea ke vahevahe lelei á e ngaahi fakamatala he ngaahi vaá ngaue mahuínga á e Potungaue hangee ko e Land Administration, GIS mo e Survey Servicing.

Ko e taumu’a ke vahevahe he ngaahi sino ngaue ‘a e fakamatala kenau ma’u taha pea ma’u ‘a e mahino tatau pea tokoni ke fakasi’isi’i ha fehalaaki ‘a e ngaue mo fakasi’isi’i ha ngaue kakaa. ‘Oku kau heni ‘a e founga ngaue mo e ngaahi foomu ngaue ke maau ‘ene a’u ki he kakai ‘o e fonua. Ka ‘oku vakai ‘a e ‘Atita ‘oku kei tu’u tatau pe te’eki ha liliu ia he ngaahi fokotu’u na’e fakahoko.

Na’e toe kau he fokotu’u mei he ‘Atita, ke vakai’i fakamahina ‘e he kau ngaue ma’olunga ‘a e potungaue ‘a e ngaahi ngaue ki he kelekele, ke fakapapau’i ‘oku fakahoko totonu ‘a e ngaue ‘e he ni’ihi ‘oku ngaue tonu ki he fiema’u ‘a e kakai. Ko e vakai ‘a e ‘Atita ki he fokotu’u ko’eni ‘oku te’eki fakahoko.

‘I he taimi tatau ‘oku fakafiefia ko e kamata ke lava ‘o fakahuu ‘a e ngaahi lekooti ke ngaue’aki ‘a e sisitemi fakakomipiuta, he ko e taha ia ‘o e fokotu’u mei he ‘Atita he ko e konga lahi na’e kei manual pe pea lahi ‘a e palopalema he founga ngaue ni. ‘Oku ‘iloa ‘a e polokalama ni ko e Polokalama Pule’i ‘o e Fonua (LAMP).

Kaekehe ‘oku mahu’inga ki he kakai ‘o e fonua kenau lave’i ‘a e kaveinga ni, ka kei ma’u ha ni’ihi ‘a e fakamatala ko’eni mei he kau ngaue pea ‘oku nau ‘ilo ‘a e fakamatala totonu.

Leave a Comment