Ko e me’a fakamamahi mo’oni ki hono tuku mai ‘e he ‘Atita ‘a e ola ‘ene fakatotolo ki he ngaue ‘a e Potungaue Mo’ui ‘a Tonga mei he  vaha’a taimi ‘Epeleli 2018-Me 2024, kae tautefito ki he va’a falekoloa tauhi’anga faito’o mo e fo’i’akau ‘a e Potungaue ‘i Vaiola motu’a. Ko e to’utupu mo e kakai lalahi ‘oku ‘ikai kenau mea’i ‘a Vaiola motu’a, ko e fale ‘oku hoko mai ‘imui he Kolosikula pea toe hanga hifo ki he ‘ofisi ‘o e va’a Sipoti mo e Polokalama toli fakafaha’ita’u.

‘I he fakama’opo’opo ‘a e ‘Atita, ‘oku fu’u ta’emaau ‘aupito ‘a e founga tauhi lekooti ‘a e va’a ni pea ‘e hanga ‘e he ta’emaau koia ‘o talamai ‘oku ‘iai ha ngaue kakaa mo e ngaue kovi ‘i he Potungaue ni.

Pea mei he 2021-2023 na’e ‘ikai pe ma’u ha lekooti koloa huu mai pea kehekehe ‘a e lekooti ‘i he tohi mo e kaati pea mo hono lau ‘o e toenga sitoka pea pehee ki hono fakahoa ki he lekooti he komipiuta. Na’e toe fakapapau’i ‘e he ‘Atita koe founga ngaue ‘eni ‘oku ne faka’ataa ‘a e ngaue kakaa pea pehee ki ha ‘osi ‘a e fo’i ‘akau mo e faito’o mei he fale tauhi’anga.

Kaekehe na’e fakamahino he lipooti ko e taimi na’e hoko ai ‘a e mole ki he faito’o mo e fo’i’akau ‘a e Potungaue ko e vaha’a hono tiliva mei Vaiola motu’a ki falemahaki Vaiola. Ko e ngaahi fifili leva ‘oku fai kiai ‘a e vakai ‘o e ngaahi me’a ‘e hoko, ko hono ‘ave ‘o e fo’i’akau mo e faito’o ki ha feitu’u kehe. ‘E lava ke kau kiai ha ngaahi kiliniki ‘i ha tila ‘a e kau ngaue ‘o e fale tauhi’anga fo’i’akau mo e ngaahi kiliniki. ‘E lava ke kau ai mo hono fakatau atu ki he kau haka faito’o konatapu, he ko e falemahaki pe ‘e taha ‘oku nau lava ke ‘ota mai ‘a e kalasi fo’i’akau ko’eni. ‘Oku fefee nai ngaahi falekoloa ‘e lava pe ke tila kiai  ‘a e kau ngaue.

Na’e toe ‘ohake he lipooti ‘a e ‘ikai ke feongoongoi ‘a e kau ngaue ‘oku nau pule ki hono ‘ota mai ‘o e fo’i’akau mo e kau ngaue ‘i he fale tauhi’anga fo’i’akau. ‘Oku mahino ‘eni mei he palopalema ‘o e lahi mo e ‘osi ‘a e fo’i’akau mo e faito’o, ko e ‘ikai ke ‘iai ha fetu’utaki lelei he ongo tafa’aki ni. Koe ‘ota ‘e ni’ihi ‘oku ha’u kehekehe ‘ikai ha’u faka’angataha pea fetomokaki ai ‘a e lekooti mo e ma’u ‘o e fiema’u ‘a e kakai ‘o e fonua.

‘i he taimi tatau na’e fakatokanga’i ‘e he ‘Atita ‘a e ‘ikai ke ‘iai ha fika pau ke ‘iai ‘a e toenga sitoka pea taimi leva ke ‘ota ke ‘oua na’a nounou ha taimi, ka na’e ‘ikai ha me’a pehee.

Hoko ta’emaau ‘e lekooti ‘ova taimi ke ngaue hala’aki ‘a e patiseti ‘ova taimi. Fu’u lahi ta’e’uhinga ngaue ‘ova taimi kau ngaue.

‘I he tafa’aki ‘o e ‘ova taimi, ‘oku ‘ikai kakato ‘a e ngaai foomu ki he ‘ova taimi, ‘ikai ke fakamo’oni ‘a e kinautolu ‘oku ‘ova taimi mo e pule ngaue ‘oku ne faka’ataa ‘a e ngaue ke fakahoko pea ‘ikai ha fakamatala ki he ‘uhinga ‘o e ngaue ‘ova taimi ‘a e kau ngaue. Ko e va’a ngaue ‘e taha ‘oku a’u ‘enau ngaue ‘ova taimi ki he mahina ‘e 6 pea a’u pe ki he ta’u ‘e taha, ka ‘oku ‘ikai ha fakamatala fe’unga pe na’e totonu ke fai ha ngaue ‘ova taimi pe ‘ikai.

‘I he lau ‘a e ‘Atita ‘oku fakatupunga he founga ngaue ni ‘a e ngauee hala’aki ‘a e patiseti ‘ova taimi ‘a e Potungaue. He ‘oku a’u ee ki he mahina kakato ‘e taha ‘a e ngaue ‘ova taimi ‘a e ni’ihi ‘o e kau ngaue.