Faka’ofa kakai ‘o e fonua he siosio kehe ‘a e ngaahi pule’anga fekau’aki mo e kau Siaina
‘Oku faka’ofa mo’oni ‘a e kakai ‘o e fonua mei he siosio kehe ‘a e ngaahi pule’anga takitaha, ‘o a’u mai ki he pule’anga lolotonga fekau’aki mo e kaveinga ki he kau ‘Esia. ‘Oku toe kehe ange hono tala ‘e he Palemia ko’eni ko e kakai ‘oku hoha’a ki he kau Siaina ko e kakai tala too. Pea kuo fakahaa ai ‘e he taha ‘o e kau tangata pisinisi ‘iloa he fonua ni, ko e fa’ahinga to’onga lea koia ‘oku ne talamai ‘a e me’a lahi fekau’aki mo e Palemia. He ‘oku toe fakaloloma ange ko’ene lea na’e ‘iai tonu ‘a e ‘amipasitoa Siaina he Press Club.
‘Oku hoha’a lahi ‘aupito ‘a e tokolahi ‘o e fonua, ki he fu’u tokolahi ‘a e kainga ni hotau fonua pea mo e fu’u tokolahi ‘enau fakalele pisinisi kenau pule’i ‘a e tu’unga faka’ekonomika ‘a e fonua. Pea kapau ko e kau taki ‘o e fonua ko e kakai siokita mo ta’e’ofa mo ngaue kakaa pea ‘e faingofua kenau fakatau kinautolu ki he’enau ngaahi ‘asenita fakafo’ituitui pea uesia ai ‘a e kakai ‘o e fonua.
Ko e taimi kotoa pe ‘oku ‘ohake ai ‘a e kaveinga ni ki he pule’anga, ‘oku nau fakamu’omu’o mai ‘a e totonu fakakonisitutone mo fakalao ‘a e kau ‘Esia. ‘Oku toe ta’ota’o mai ai ‘a e lau fakalotu ketau ‘ofa ki hotau kaunga’api ‘o hangee ko e lau ‘a e folofola pea mo e ngaahi ‘uhinga kehekehe ke taukapo’i ‘aki ‘a e kainga ni kenau nofo mo fakalele pisinisi tau’ataina he fonua ni.
Ko’euhi kuo nau ala mai kinautolu ki he ma’u’anga mo’ui na’e totonu ke faingamalie ai ‘a e kau Tonga ‘o hangee ko e fakalele falekoloa taautaha, ngoue, toutai mamaha, ‘oku tokolahitaha ai ‘a e ma’u’aga mo’ui ‘a e kakai masiva. Ka ‘oku fakamu’omu’a mai he pule’anga ‘a e totonu fakakonisitutone ‘a e kakai ni, kae ‘ikai ha tali ia pe koeha ‘a e ngaue ‘a e pule’anga ki he hoha’a ‘a e kakai totonu ‘a e fonua ni.
Kaekehe ‘oku ‘ikai ketau ‘ilo pe koeha ‘a e anga ‘enau vakai ki he ‘alu ‘a e taimi mo e toe lahiange ‘a e ngaahi falekoloa lalahi ‘a e kau Siaina he feitu’u kotoa. ‘Oku nau fakakaukau nai kiha ta’u ‘e 20-30 mei heni pe ‘e fefee ‘a e fonua. Koeha ‘a e ‘uhinga ‘oku ‘ikai kenau fie fakahoko ai ha ngaue ki he hoha’a ‘a e Tonga, kae fakatuaia ‘a e fiema’u ‘a e muli.
Ko e ngaahi fehu’i mo e fifili kotoa ko’eni, ‘oku fenapasi lelei ia mo e tali ‘a e Minisita Polisi maloloo Piveni Piukala, ko e palopalema he kuo fakatau he kau Siaina ‘a e kau taki pea ko kinautolu ‘oku totonu ke tukuaki’i. ‘Oku lahi foki mo e ngaahi faka’aluma kuo tokolahi ‘a e faisoo ‘a e kau taki mo e kau Siaina. ‘I he’etau foki ki he ‘uhinga ‘oku ‘ikai ha tokanga ai ki he kau Siaina, ‘oku fu’u fakamamahi fau he ko e faitu’utu’uni ko e ki’i tokosi’i ka ko e nunu’a ‘enau faitu’utu’uni ‘e fua ia he lau mano ‘o e kakai ‘o e fonua ‘i he kaha’u.
Kuo fe’ave’aki takai ‘a e polokalama letio ‘a e tama Tonga nofo Salt Lake City mo’ene ngaahi fakamatala tukuaki’i ‘o e kau taki, neongo ‘ene ta’efalala’anga he ‘oku ‘ikai ha’ane fakamo’oni ka ko e fakamatala ngutu pe. Pea kuo hoko ai ke laaulea ai ‘a e kakai tokolahi, ka ko e me’a ia ‘e hoko ki he ‘ikai tokanga ki he fiema’u ‘a e kakai ‘o e fonua.
Pea ka ‘oku hoha’a ‘a e kakai ‘o e fonua ‘o a’u ki he tu’unga ko e fakahoko ha ngaahi founga ta’efakalao ‘o hangee ko e tokotaha mei ‘Amelika, ‘oku ‘ikai totonu ke ofo ‘a e pule’anga he kuo hoko ‘a e hisitolia hotau ngaahi fonua kaunga’api, hono pule’i he kau muli ‘a e honau ngaahi fonua, ko e fakatataa mahino ki he kaha’u ‘o Tonga kapau he ‘ikai fai ha tokanga kiai. Ka ko e faka’ofa taha ko e kakai ‘eni na’e fili he kakai ke fai honau loto pea kohai leva ‘o toe fai ha tangi kiai. Ka ko e fai pe aa lotu ke mo’oni na’a ongo kia Sihova ke ne fakamo’ui hono kakai.
