Fakahaa Sea maloloo Utilities (‘Ipolito Lasalo) ‘oku lohiaki’i he Kautaha ‘Uhila ‘a e kakai he matemate ‘a e ‘uhila
‘Oku ‘alu ke toe malie ange ‘a e felauaki ki he Kautaha ‘Uhila ‘a Tonga mo’ene matemate ‘i he taimi lahi. Pea kuo huu mai kitu’a ‘a e Sea maloloo ‘a e ‘Uhila (‘Ipolito Lasalo) ‘o toki fakahaa ki he kakai ‘o e fonua ‘i hono faka’eke’eke ‘e Sangster Saulala ‘i ha’ana faka’eke’eke ‘iate kinaua pe ‘i he Facebook.
Pea kuo tukuaki’i ai ‘e he Sea malolo ‘oku lohiaki’i ‘e he pule’anga ‘a e kakai ‘o e fonua ‘i he toutou mate ‘a e ‘uhila. Na’e fakahaa ki he kakai ‘oku matemate ‘a e ‘uhila ko e si’isi’i ‘a e fale misini ‘i Popua ke ne fataki ‘a e ngaahi misini ‘iai. Na’e kau hake kiai pea pehee ‘oku fuoloa ‘a e lele ‘a e ngaahi misini pea ‘oku totonu ke fetongi mo fakafo’ou he óku taú pe 20 pea totonu ke fetongi. Ka naé mahino naé íkai pe ha palani pehee ia ‘a e ngaahi poate kimu’a.
Ka na’e fakahaa é Lasalo ko e ngaahi foí loi kotoa á e fakamatala koia, ka ko e úhinga totonu ko e uesia í he huu mai á e ivi fakanatula ó hangee ko e sola mo e ivi mei he havili. Ko hono fakahoko koia ó e sola mo e ivi mei he havili ki he laine úhila óku hoko ai á e palopalema, he naé totonu ke úluaki fakahoko ha ngaue fakalelei ki he laine úhila pea toki fakahoko leva kiai á e ivi fakanatula. Ka naé úluaki fakahoko á e ivi fakanatula ia ki he laine úhila pea toki kamata ke fakahoko á e fakalelei ki he laine. Pea ko e úhinga totonu ia ki he matemate ko e íkai fenapasi á e ivi fakanatula mo e laine úhila óku ne tufaki á e maúánga úhila ki he ngaahi ápi mo e pisinisi.
Óku ongo malie ‘a e tukuakií koéni he óku kei hokohoko atu pe á e palopalema tatau ki he matemate á e úhila. Pea óku ngalingali ko e ‘’uhinga totonu ia. Naé toe fakahaa é Lasalo naáne ósi fakahoko á e ola éne fakatotolo ki he kau taki he taimi naáne kei Sea ai he Poate, ka óku teéki pe ke fakahaa he kau taki á e ola éne fakatotolo.
Í he taimi tatau óku teéki matangalo atu spike á e totongi úhila í he hili á e moúnga afi. Ko e ngaahi fuú vahenga lalahi á e kau ngaue kimuá á e kautaha naé í he laukilu. Ko e ngaahi hopo he vahaá ó e kau ngaue he Kautaha ki he ngaahi vaa fakangaue kehekehe pea ko e kautaha talangaí lahitaha éni he ngaahi pisinisi á e Puleánga.
Pea koéni kuo toe óhake á e íkai fakahaa á e úhinga totonu ki he kakai ó e fonua pea óku kau ia he hia mamafa kapau óku tonu á e fakamatala á e Sea maloloo, he é malava pe ia ke fakaíkaií mei he Kautaha Úhila. Ka koéne haú tonu mei he tokotaha naé Sea he lotoí kautaha pea óku fuú falalaánga áupito.
