Tohi tangi ki he Tu’i ke ‘oua tali fakatau paasipooti

Kuo taki’i ‘e he Fakafofonga ‘o Tongatapu 4(Mateni Tapueluelu) ‘a e ngaue ki he tohi tangi mei he kakai ‘o e fonua, ki He’ene ‘Afio ke ‘oua na’a tali ha fokotu’u mei he Palemia mo hono Pule’anga ki ha toe hoko atu ‘a e fakatau paasipooti. 

Kuo ‘osi ‘oatu ‘e he ongoongo ni ‘a e fakamatala ki he ngaahi me’a mahu’inga fekau’aki mo e kaveinga ni. ‘Oku kau ai pe ko e hu’u mei fe ‘a e fakakaukau ke toe hoko atu ‘a e fakatau paasipooti. Kohai ‘a e kakai ‘oku ‘amanaki kenau fakahoko ‘a e ngaue? Koeha ‘a e falala’anga hono tokanga’i ‘o e ngaue ni pea mo e ngaahi fonua ‘oku fakataumu’a kiai ‘a e fakatau paasipooti. 

‘I he taimi taimi tatau na’e kau ai pea mo e vavalo ki he ‘uhinga hono fokotu’u ‘e ‘Amelika ‘enau fakataputapui ki he visa ‘a Tonga ni. Ka na’e faka’ohovale hono fakahaa ‘e Mateni ki he Letio Kele’a, na’e kau mo e fakatau paasipooti ‘i he ‘uhinga hono fakangatangata ‘o e visa ‘Amelika ki Tonga ni, ‘o fakatatau mo’ene sio ‘i he lipooti na’e ‘omai ki Tonga ni mei he va’a ki muli ‘a ‘Amelika.          

Kaekehe ko e ngaue ‘oku fakahoko he Fakafofonga mo e kau Fakafofonga ‘oku nau tui tatau, ko hono fakamaama (consultation) ‘a e kakai ‘o e fonua, ki hono fakatu’utamaki ‘o e fo’i palani ko’eni ‘a e pule’anga. ‘Oku kau ai mo hono fakmanatu ‘o e fo’i ngaue tatau ‘i he kuohili ‘o palopalema ai ‘a e lolotonga ni, ‘i he huu mai ‘a e kau ‘Esia ‘onau kapa fakapisinisi ‘a Tonga ‘i he ki’i taimi nounou.

Na’e ‘ohake ‘a e kaveinga ni ‘i he fakamalanga fili Palemia pea na’e ‘ohofi ‘aki ‘a e Palemia lolotonga, ka na’e kei malohi ange pe ‘a e fakatau hoosi na’e ‘osi fakahoko ‘o ‘ikai lava ‘o liliu ai ‘a e loto ‘o e ni’ihi na’e ‘osi pau ke fili kia Lord Fakafanua. Na’e ‘ohake ‘e Lord Fakafanu ‘ene taukave ki he kaveinga ni, ka na’e mahino ‘aupito ‘ene pauni ma’ama’a pea ‘ikai poupoua he kakai ‘o e fonua. ‘E hoko atu ‘a e kau Fakafofonga ki he kakai ‘o e fonua pe koeha honau loto, ka ‘oku mu’omu’a ‘a e teuteu lahi ke fakamatala mahino ‘enau fokotu’utu’u ke mahino ki he kakai ‘o e fonua.           

Kaekehe ‘e ‘oatu makehe ‘a e tali ‘a e Palemia ki he kaveinga ‘i he’ene tali ki he ongoongo ni, hili hono fehu’ia ‘a e kaveinga ni.   

‘I he taimi tatau ko e vakai ki hono fakahuu mai ‘a e fakakaukau ‘oku fu’u taimi hala pea ‘uhinga hala ‘aupito. He ko e nunu’a ‘oku ‘iai ‘a e fonua he ola ‘o e fakatau paasipooti ‘oku fu’u pango pea lahi. Ko e fo’i fakamatala ki he ‘ikai lelei hono fakalele ‘o e fakatau paasipooti pea mo e fokotu’u ke fakalelei’i kae hoko atu fakatau paasipooti, ‘oku ‘ikai ke toe kehe ia mei ha’ate sio ki ha fu’u luo kate lue hangatonu atu pe kiai.          

Pea ‘oku fakatauange pe ‘e Langi mama’o ‘a e Tama Tu’i ki he loto hono kakai ki he fakatau paasipooti.

Facebook
Twitter
Email

Related Articles

Leave a Comment