Kuo mo’oni ‘a e tekeutua ‘o hangee ko Kao mo Tofua ‘a e palopalema ‘o e fiema’u mafai, mo e ta’etaau ‘a e Lao Fili Fale Alea, ke hoko ke fe’au’auhi ai ‘a e kau politiki ki he mafai. Ka ‘oku hoko ia ke tu’u mole ai ‘a e pa’anga tukuhau ‘a e kakai ‘e TOP$18 miliona, ko e feliuliuaki ‘a e mafai pule ‘o e Kapineti mo’enau ngaahi tu’utu’uni fakapolitikale.

Ka ‘oku si’i fua ai heni he kakai masiva ‘o e fonua ‘a e kanongatamaki, ‘i he faitu’utu’uni ta’efakapotopoto ‘a e kau taki ‘o e fonua. Pea kapau ‘e tali ‘a e ‘eke kuo fakahoko pea ko e fu’u pa’anga lahi ‘e mole pe he fefusiaki fakapolitikale.

‘Oku ‘uhinga ‘eni ki hono ‘eke’i ‘e he kautaha Nu’usila (McConnell Dowell) na’anau ma’u ‘a e aleapau ngaue ki hono langa ‘o e hala fakakavakava mei Folaha ki ‘Umusi. Ko e fakataumu’a ko e hala ke hola ai ‘a e kakai ‘i he taimi tsunami mei he ngaahi kolo nofo matatahi pea ke tokoni ki hono holoki ‘o e kiu ‘a e hala pule’anga ‘i he pongipongi mo e efiafi he fefononga’aki.

Kuo ‘eke’i ai ‘e he kautaha ni ‘a e TOP$18 miliona, ko e totongi huhu’i ki he vaha’a taimi na’e totonu ke kamata ai ‘a e ngaue, ka ‘oku kei tuku toloi he pule’anga ko e te’eki ke maau ‘a e ngaahi me’a fakapepa ki he ngaahi kelekele ‘oku fakahoko ai ‘a e ngaue ki he hala fakakavakava. Na’e fakapapau’i ‘e he Palemia ki he kau Faiongoonngo, na’e ma’u ‘a e tohi ‘eke mei he kautaha ‘i he mahina ko Ma’asi pea ‘oku ngaue kiai ‘a e pule’anga.

Ko e taa tu’ofiha hono fehu’ia he ta’u kuo’osi ‘a e kaveinga ni ki he kelekele ‘a e kakai ‘oku kaunga ki he ngaue pea mo e fakahaa ai pe he pule’anga, ‘oku fakakakato ‘a e ngaue kiai mo e totongi huhu’i. He ko e me’a na’e fai kiai ‘a e tokanga ‘aia ‘eni kuo hoko, ko e toloi ‘a e ngaue ko e te’eki maau ‘a e ngaue ‘a e Savea ki he ngaahi kelekele ‘e ni’ihi. Ko e toloi ‘a e ngaue ka kuo ‘iai ‘a e fakamole ‘a e kautaha langa pea ‘oku makatu’unga ai ‘a e ‘eke.

Kaekehe ka ko e ola ia ‘o e feliuliuaki ‘a e kau ma’umafai ki he lakanga taki ‘o e fonua pea mo’enau takitaha ‘asenita fakafo’ituitui. ‘I he huu mai ‘a e pule’anga ‘o Dr. ‘Aisake Eke na’anau tui ‘oku kau ‘a e langa hala fakakavakava ‘i he ngaue mahu’inga ke fakahoko, koe’uhi ko e hokohoko ‘a e mofuike pea ta’epau ‘ene hoko. Ka na’e ‘ikai ke tui ‘a e pule’anga ‘o Hu’akavameiliku kiai pea ko e ‘uhinga ia na’e ‘ikai kenau tokanga kiai.

‘I he huu mai ‘a e pule’anga ‘o Lord Fakafanua, kuo ‘osi fakavave’i ‘a e konga lahi ‘o e ngaue ki he langa hala fakakavakava, ‘o kau ai ‘a e ngaahi me’a fakatekinikale ki he malu mo e pau ‘o e langa. Pea iku ke tanupou ‘i ‘Okatopa ta’u kuo’osi. Pea ‘i Novema pe kuo mahino ‘a e ola ‘o e fili fo’ou ‘o huu mai ‘a e pule’anga kehe. Na’e toki ‘iai mo e ngaahi me’a mahu’inga na’e kaunga ki he langa na’e toki ngaue kiai ‘a e pule’anga fo’ou kae toki lava ‘o fakahoko ‘a e langa. Ka ko e fehu’i pe koeha na’e fakavave’i ta’ekakato ai pea iku toe tali ‘a e kautaha langa kenau ‘eke ai ‘enau fakamole ki he tautoloi ‘a e ngaue. ‘I he taimi tatau, ‘oku ‘iai mo e fifili pe na’e toe fiema’u mo e ngaahi ngaue ‘oku ‘uhinga ai ‘a e toloi pe ko e fo’i mahafu pe ‘a e pule’anga lolotonga, ke fakangalikovi’i’aki ‘a e pule’anga maloloo.