Halaia Taniela Fusimalohi he Fakamaau’anga ‘aho tatau na’e fakafuakava’i ko e Minisita Fonua.
Ko e taha ‘o e ngaahi me’a fakahisitolia ‘i he mala’e ‘o e politikale ‘i hotau ki’i fonua, ko e halaia ‘a e Fakafofonga Fale Alea ‘Eua 11 Dr. Taniela Fusimalohi ‘i he Fakamaau’anga lahi, ko e ‘aho tatau na’e fakafuakava’i ai ‘i he Fale Alea ‘o Tonga ko e Minisita Fonua mo e Ngaahi Koloa fakaenatula. Ko e hili pe ‘eni uike ‘e ua mei hono fakaava ‘o e to’u Fale Alea ki he ta’u ni pea toki fakafuakava’i ‘a e Fakafofonga he ‘aho tatau, kuo tuku mai ‘e he Fakamaau’anga Lahi ‘ene tu’utu’u ni kuo halaia.
Na’e faka’ilo ‘a Dr. Fusimalohi ki he ki he tukuaki’i ‘e 3.
Ko e tanuhala fakataumu’a ke fili ai ‘a e kakai ‘o ‘Eua 11
Ko e langa fale fakakolo ko e taumu’a ke tohoaki’i ‘aki ‘a e fili ‘a e kakai ‘o ‘Eua 11
Pea pehee ki hono fokotu’u ‘o e Star Link ke ngaue’aki he kakai ‘o ‘Eua ‘o hangee ha kemipeini fili.
Kae fakatatau mo e tu’utu’uni ‘a e Fakamaau Lahi, na’e tonuhia ki he ongo tukuaki’i ‘uluaki ki he tanuhala mo e langa fale he ko e polokalama pe ia ‘a e pule’anga pea ‘i hono taimi totonu. Kae halaia ki he tukuaki’i faka’osi ko hono fokotu’u ‘o e initaneti Star Link, ‘oku ‘ikai ‘uhinga lelei ia ko ha polokalama fakapule’anga ‘i he taimi ‘o e teuteu fili Fale Alea.
Ko e tu’u ko’eni ‘oku ‘iai ‘a e tui ‘e tangi ‘a e Minisita Fonua ‘o toki mahino ai ‘a e halaia mo e tonuhia faka’osi ‘i he Fakamaau’anga. Ka ‘oku ‘iai tui lahi ‘e hoko atu ‘a Dr. Fusimalohi ki he Fakamaau’anga Tangi pea ‘e kei pukepuke pe hono lakanga Minisita kae ‘oleva kuo lava ‘a e Fakamaau Tangi.
Ko e polokalama ki he Star Link, na’e fanongonongo ia ‘e he Fakafofonga ‘i he teuteu ke fakahoko ‘a e fili Fale Alea. Pea ‘i he tui ko e me’a fakapule’anga kae ‘ikai ko ha ngaue fakakemipeini. Ko e tokoni ‘eni ‘a e pule’anga ko hono fokotu’u ‘o e Star Link ‘o faka’aonga’i he kakai ‘o e vahenfonua ki he’enau fiema’u faka’initaneti pea na’e ta’etotongi foki.
Na’e tui ‘a e Mamahi Tevita Lavemaau, na’e fakataumu’a pe ‘a e polokalama ni ke tohoaki’i ‘aki ‘a e kau fili Fale Alea pea kuo hoko ‘o mo’oni ‘i he faka’uhinga ‘a e Fakamaau’anga.
Ko Tevita Lavemaau ‘a e Fakafofonga malolo pea na’e hoko ko e Minisita Pa’anga malolo ‘i he pule’anga ‘o ‘Akilisi Pohiva.
‘Oku malie ‘a e fetakai ‘a e ongo politiki mei he Funga Fonua, he nofo ‘a e kakai ‘o e vahe fonua ni ‘oku konga ua. Ko e kakai totonu ‘o ‘Eua ‘aia ‘oku kau kiai ‘a Houma mo ‘Ohonua, Tufu mo Ha’atu’a. Pea ko e tokolahitaha ia ko e kau Niuafo’ou na’e hiki mai he puna ‘a e mo’unga afi ‘i he 1946 pea nau toe kamata foki ‘i he 1958 kae nofo ai pe tokolahi he Funga Fonua ko honau ‘api.
Pea koe tu’u ‘o e fili Fale Alea ‘oku mahino pe ‘a e fakafa’afa’ahí ‘a e ongo kainga ni ‘o takitaha teke ‘ene Fakafofonga. He ko e taimi ‘oku lava ai ki Fale Alea ‘oku monu’ia lahi ange ‘a e kainga ‘oku lava ‘enau Fakafofonga ki Fale Alea.
