Tu’unga malohi ‘o e Paasipooti Tonga Fakamamani Lahi. Fika 74 mei he 186
ʻOku fika 74 ‘a e paasipooti Tonga ʻi he fakahokohoko fakamāmani lahi ‘i he lipooti fakamuimuitaha, mo e maaka fefonongaʻaki 124 pea ko e peseti 62.6% ʻo e ngaahi feituʻu ʻoku ngaue’aki kiai ‘a e paasipooti Tonga ‘i he’ene haa ʻi he lipootí. ʻOku faka-maaka iá mei he ngaahi feituʻu ʻe 80 ʻoku ʻikai fiemaʻu visa, feituʻu ʻe 39 ʻoku lava ke hū ki ai ʻaki ha visa ʻi he tūʻutá pe ko ha founga hū fakafaingofua, pea mo e feituʻu ʻe 5 ʻoku fiemaʻu ai ha ngofua fefonongaʻaki fakaʻilekitulōnika (eTA). ʻOku toe ʻi ai ʻa e feituʻu ʻe 74 ʻoku fiemaʻu ai ke maʻu visa kimuʻa. ʻOku tatau ʻa e tānaki ʻo e 80, 39 mo e 5 mo e maaka fefonongaʻaki 124 ʻoku hā ʻi he lipootí.
ʻOku māʻolunga ange ʻa e hū taʻevisa ki ʻIulope.
ʻI he ngaahi fonua lalahi ʻoku fakahā ʻe he lipootí, ko ʻIulope ʻoku maʻu ai ʻa e peseti māʻolunga taha ʻo e hū taʻevisa ki he kau maʻu pasipooti Tonga. ʻI he ngaahi fonua ʻe 47 ʻi ʻIulope, ʻoku ʻikai fiemaʻu visa ki he feitu’u ‘e 39, ʻa ia ko e 83.0%. ʻOku ʻi ai ha feituʻu ʻe taha ʻi he kulupu visa ʻi he tūʻutá pe founga hū fakafaingofua, pea ko e visa (eTA) ki Pilitānia. ʻOku fiemaʻu visa pe ‘a e fonua ʻe 6, pe 12.8% kotoa ‘o ‘Iulope pea ko e tu’unga ma’olunga lahi ia he ngaahi fonua ‘Iulope.
ʻI he ‘Oseania, ʻoku ʻikai fiemaʻu visa ki he feituʻu ʻe 4 ʻo e fonua ‘e 13 pea ʻoku ʻi ai ha fonua ʻe 7 ʻi he visa ʻi he tūʻutá pe ngaahi founga hū fakafaingofua. ʻOku fiemaʻu visa ki he fonua ʻe 2 pea ko e 30.8% taʻevisa, 53.8% hū fakafaingofua pea mo e 15.4% fiemaʻu visa. Pea ‘oku fika 8 ‘a Tonga he ngaahi fonua ‘e 14 ‘o e Pasifiki.
Kehekehe ʻa e ngaahi ola ʻi Kalipiane, Kōlifa mo ʻEsia Lotoloto.
‘I he ngaahi motu Kalipiane, ko e fonua ‘e 12 mei he fonua ‘e 16 ‘oku lava ‘a e paasipooti Tonga ‘o huu ta’evisa kiai pe ko e 75%. Ko e fonua ‘e taha ‘oku ngaue’aki ‘a e visa huu faingofua pea ko e taha ‘oku ngaue’aki ‘a e visa (eTA) pea ko e fonua ‘e 2 ‘oku fiema’u ke ‘iai e visa. Pea ki he ngaahi feitu’u lahi ‘o ‘Amelika, ko e fonua ‘e 13 mei he fonua ‘oku huu ta’evisa, ‘oku fiema’u visaa hu faingofua, taha ko e visa eTA pea ko e fonua leva ‘e 8 ‘oku fiema’u ke ‘iai ha visa ki he paasipooti Tonga.
Ko e ngaahi fonua kotoa he Kulifa ko e fonua ‘e 6 ‘oku fiema’u visa ko e 100% ia. Ko e ‘Esia Lotoloto ‘oku ‘iai ‘a e fonua ‘e 5 pea ko e 4 ai kuopau ke ‘iai ha visa pea ko Uzbekistan leva ko e visa fakafaingofua. Ko ‘Esia kotoa ko e fonua pe ‘e 8 ‘oku ‘ikai fiema’u visa mei he fonua 50 ko e fonua 10 ko e visa fakafaingofua, ko e taha ko e visa eTA pea ko e fonua leva ‘e 31 kuopau ke ‘ia ha visa tu’uta.
Tuʻunga 2 ʻa Tonga ʻi he ngaahi puleʻanga fakatuʻi fakakonisitūtone
‘Oku fakakau ‘a Tonga ki he ngaahi kulupu fakapolitikale fakamamani lahi kehekehe ‘i he fua hono mahu’inga fakapaasipooti. ‘Oku fika 2 ‘i he ngaahi fonua ‘oku pule’i Fakatu’i Fakakonisitutone ‘e 4, fika 25 he ngaahi fonua kotoa ‘e 56 ‘o e Kominiueli, fika 32 ‘i he ngaahi fonua kotoa ‘oku kau ki he G77 pea fika 74 ‘i he fonua kotoa ‘e 159 ‘o e Kautaha Fefakatau’aki ‘a Mamani. Pea ‘i he ngaahi fonua ‘oku hoko ‘a e lea faka-Pilitania ko e lea fakafonua, ‘oku fika 26 ‘a Tonga mei he fonua ‘e 60 ‘i he kulupu koia.
ʻOku fua mavahe ʻa e hū mai ki Tonga mo e fehokotaki visa
Kaekehe ‘oku me’afua kehe pe ‘a e fua ‘a e huu mai ki Tonga ni ‘a e ngaahi fonua kehe. Pea ‘oku fika 114 ‘a Tonga mei he fonua ‘e 199 ‘a e faingofua ‘o e huu kiai. Pea ‘oku fua ia mei he lahi ‘o e ngaahi paasipooti ‘oku huu mai ki Tonga ni kae ‘ikai ko e huu atu kiai ‘a e paasipooti Tonga. Pea ‘oku ‘iai pe hono lipooti makehe ‘a e huu mai mo e fononga kitu’a ‘a e paasipooti Tonga.
ʻI he konga fekauʻaki mo e fehokotaki visa, ʻoku ‘iai ha fonua ʻe 10 ʻa ia ʻoku lava ʻenau kau maʻu pasipooti ʻo hū mai ki Tonga taʻevisa, ʻaki ha ngofua fakaʻilekitulōnika pe visa tūʻutá, ka ʻoku fiemaʻu visa ki he kau maʻu pasipooti Tonga ʻi he fonua ko’eni . ʻOku toe ʻi ai ha lisi hono ua ʻo e ngaahi fonua ʻe 65, ʻoku fiemaʻu visa ki honau kau maʻu pasipooti ke hū mai ki Tonga, kae maʻu ʻe he kau maʻu pasipooti Tonga ʻa e hū taʻevisa, eTA pe founga hū fakafaingofua ʻi he tafaʻaki ʻe tahá. ʻOku tuku mai he lipooti ‘a e ngaahi fika ‘o ‘ikai makatu’unga ia he ngaahi ‘uhinga fakapolitikale pe fakatipilometika.
Kehekehe ʻa e taimi nofo mo e ngaahi founga hū makehe
‘Oku fakahaa he ngaahi fakamatala ‘a e tu’utu’uni ki he taimi ‘oku ‘ataa ai ki he nofo he ngaahi fonua, ‘o fakatatau ki he kalasi ‘o e visa ‘oku foaki. Hangee ko e ngaahi fonua ‘Iulope ‘oku huu ta’evisa ka ko e ‘aho pe 90. Ko Pilitania ko e visa eTA ko e ‘aho 180, ko e ngaahi fonua ‘o e ‘Osenia kau ai Pasifiki ko Fisi mo Vanuatu ko e ta’evisa ‘aho 120 pea ko e ngaahi fonua mo e visa huu fakafaingofua ko e ‘aho 30-90.
‘Oku ‘iai mo e ngaahi fonua ‘oku ‘iai ‘enau founga huu makehe ‘i he visa fakafaingofua, ka ‘oku ‘ikai fa’a fakahaa he lipooti. ‘Oku kau heni ‘a e Kaati Tu’uta, e-Ticket, Kaati Takimamata, ‘Uluakii Lesisita pea pehee ki he Lesisita ‘o e kau Takimamata.
ʻI hono fakakātoá, ʻoku fakahā ʻe he fakamatala pasipooti Tonga ʻoku lava ke aʻu ki he feituʻu ʻe 124 ʻo ʻikai fiemaʻu ha visa angamaheni kuo maʻu kimuʻa, ʻo fakahoa ki he feituʻu ʻe 74 ʻoku fiemaʻu ai visa. Pea ‘oku kehekehe he ngaahi feitu’u lahi : ʻoku lahi ange ʻa e hū taʻevisa ʻi ʻIulope mo e Kalipiane, kae fiemaʻu visa ki he ngaahi fonua kotoa ʻe 6 ʻo e Kōlifa pea mo e feituʻu ʻe 4 ʻo e 5 ʻi ʻEsia Lotoloto. ʻOku toe tānaki atu ʻe he ngaahi fua ki he hū mai mo e fehokotaki visa ha vakai mavahe ki he founga ʻoku fakahoa ai ʻa e tuʻutuʻuni hū mai ʻa Tonga mo e founga ʻoku fehangahangai mo e kau folau Tonga ʻi muli.

