Ngaue popula ‘ofisa Kasitomu ma’olunga ki he tokoni ki hono huu ta’efakalao mai me’atau mo e feinga totongi fufuu
Na’e tautea ngaue popula ‘e Hon Justice Paul Garlick KC ‘a e Faka’iloa ka ko e ‘ofisa Kasitomu ma’olunga ko Mosese Katoa, ke ne ngaue popula ki he ta’u ‘e 4 kae toloi ‘a e ta’u ‘e 2 fakamuimui ‘i he ngaahi makatu’unga.
Ko e tikite ‘e 4 na’e faka’ilo kiai ‘a Katoa:
1) Huu mai ‘a e koloa ta’efakalao.
2) Huu mai koloa ta’efakalao ‘o fakatatau ki he Section 95(1)
3) ‘Ikai ke fakahaa ‘a e koloa huu mai ta’efakalao
4) Feinga totongi fufuu ‘a e ‘ofisa Kasitomu.
Na’e fakahoko ‘a e hopo ‘i he malumalu ‘o e hopo Sula ‘o fakatatau ki he fili ‘a e Faka’iloa, ‘i he ‘aho 27 ‘Akosi-19 Sepitema 2025. Pea fakahalaia’i ‘e he kau Sula ‘i he ‘aho 19 Sepitema pea hilifaki tautea ‘i he ‘aho 28 Novema 2025.
Kaekehe ‘i he hisitolia ‘o e me’a na’e hoko, ‘i he ‘aho 30 ‘Akosi 2025 na’e tu’uta mai ai ‘a e MV Mountain Cameron na’e ‘omai ai ‘a e puha ki he Faka’iloa mei ‘Amelika.
‘I he ‘aho 11 Sepitema na’e ‘alu ai Faka’iloa ki he ‘ofisi ‘o e SF Oceania ke ngaue ki hono faka’ataa ‘a e puha. Na’e ‘osi maau ‘ene pepa Kasitomu ‘i hono teuteu’i ‘e he kautaha Broker. Ka ‘i he pepa (declaration) na’ane faka’ilonga’i ko e mahafu pea ‘ikai ha me’atau (me’afana).
Na’ane fakahaa ki he ta’ahine ngaue Kasitomu, ‘oku ‘iai ‘a e mahafu pea ‘oku ‘ikai fiema’u ke sikeni (scan) he ‘oku fakavavevave ke ‘ave ki Ha’apai. Ko e vili pehee ‘a e Faka’iloa he ko e ‘ofisa Kasitomu moia pea ne pehee ‘e fakahoko he ta’ahine Kasitomu ‘ene fiema’u ko e sio ki he’enau vaa fakangaue. Ka na’e fiema’u he ta’ahine ngaue ke sivi pe ‘a e puha. Na’e ‘asi hono sikeni ‘o e puha ‘oku ‘iai ‘a e me’afana pea toe ‘eke ki he Faka’iloa ka na’ane talaange ko e me’afanau pe 1 pea toe talaange ko e 3. Peane mono ange ‘a e pa’anga ‘e $50 ke ‘ai ‘aki ha’ane kai ho’ata ke na’e fakafoki he ta’ahine ngaue. Ka na’ane tukuaki’i ‘oku fie faitotonu ka na’ane fa’a tali kimu’a ‘a e totongi pa’anga.
Na’e ‘omai leva ‘a e ‘ofisa Kasitomu ‘e taha ke ne hua ‘a e puha, ka na’e kole ange he Faka’iloa ke ‘oua sivi ke faka’auliliki, ka na’e toki ma’u hake he puha ‘a e 9-rifles, 2 shot guns, 1 pistol mo e puha mahafu ‘e 27. Ka na’e fakahaa ‘e he Faka’iloa ‘oku ‘ikai ko’ene me’atau ka ko e me’atau ‘a e tokotaha ko ‘Asaeli.
Na’e tautea ke ne ngaue popula ta’u 3 ki he tikite 1, ta’u 4 ki he tikite 2, ta’u 1 ki he tikite 3 pea ta’u 1 ki he tikite faka’osi, Ka ke ne ngaue kotoa pe he ta’u ‘e 4 pea toe malu’i angalelei ‘a e ta’u ‘e 2 fakamuimui pea ke ne ngaue popula ki he ta’u pe ‘e ua.
Ko e me’atau mo e mahafu kotoa na’e ma’u ‘oku tu’utu’uni ke ‘ave kotoa ki he malumalu ‘o e Kalauni.
Ko e taha ‘eni ‘o e kaveinga hono fehu’ia ma’u pe he ongoongo ni, pe ‘oku ‘ikai ke fatu ha lao ‘a e Potungaue Kasitomu ke tapui hano to e ‘omai ha uta he hingoa ‘aha tokotaha ngaue, he ‘oku ne faka’ataa mo fakafaingofua’i ‘a e ngaue kakaa. Pea kuo fakamo’oni he ngaahi keisi lahi kimu’a pea ‘au mai ‘eni ki he taimi ni mo e kei kalo holo pe ‘a e Potungaue. Ka ko e me’a ‘eni he hoko, he ko e konga lahi ‘o e hia ‘o e hu ta’efakalao mai ‘o e faito’o konatapu mo e me’atau ko e ‘omai he hingoa ‘o e kau ngaue. He ‘oku ‘iai ‘enau fengaue’aki fakakaungaue mo e femahino’aki, ‘oku tala ko e tauhi vaa mo e feveitokai’aki ka ko hono mo’oni ko e fengaue’aki kakaa.

